+ رد پای یوزپلنگ

در ژانویه 2007  پروژه رادیوتله متری و نصب گردنبندهای ردیاب روی یوزآسیایی برای نخستین بار به صورت عملی آغاز شد. طرف ایرانی این پروژه سازمان حفاظت محیط زیست، دفتر برنامه توسعه سازمان ملل (UNDP) در ایران و پروژه حفاظت از یوز آسیایی و طرف خارجی آن هم انجمن حفاظت از حیات وحش آمریکا (WCS) است. گردنبند ردیاب (GPS Collar) شامل یک فرستنده و گیرنده رادیویی و قطعه‌ای برای تنظیم زمان بازشدن قلاده است. هدف از نصب این ردیاب بدست آوردن اطلاعاتی در مورد زیستگاه، توقف گاه، مسیرهای رفت‌وآمد و مهاجرت یوز است. این گردنبندها، آنتن زمینی دیگری دارد که اگر از یک فاصله‌ای به گونه نزدیک تر شویم، بدون دسترسی مستقیم به گردنبند، اطلاعات توسط (UHF) به دستگاهی زمینی منتقل می‌شود و از کل این اطلاعات، می‌توان به رفتارشناسی این حیوان پی برد. وزن این گردنبندها 450 گرم است. محدودیت زمانی این گردنبند باتری آن است که جی پی اس آن تا دوسال می‌تواند فعال بماند. گردنبندها طوری تنظیم می‌شوند که بعد از گذشت ۱۸ ماه، خودبه‌خود باز می‌شوند و از روی سیگنال‌هایی که می‌فرستد، جای آنها شناسایی می‌شود. برای گرفتن یوز در محل گذر آنها، تله‌هایی گذشته می‌شود که مجهز به فرستنده سیگنال هستند. به محض این‌که حیوان در این تله‌ها می‌افتد، تیم به محل مورد نظر رفته و دامپزشک تیم اقدام به بیهوش کردن یوز می‌کند. نمونه برداری از خون و بافت حیوان، نصب گردنبند و جاگذاری میکروچیپی در پشت گردن یوز از اقدامات بعدی است. بعد از آن از دارویی برای به هوش آوردن حیوان استفاده می‌شود تا حیوان، بیهوش در طبیعت نماند و خطراتی تهدیدش نکند.

پس از اجرای پروژه حفاظت از یوز آسیایی با کمک برنامه عمران سازمان ملل متحد ، روی دو یوز و یک پلنگ این گردنبندها نصب شد .اما یکی از یوزها توسط حمله یک قلاده پلنگ کشته شد.

در سال 1386 روی یک قلاده پلنگ در منطقه حفاظت شده بافق یزد نیز این گردنبندها نصب گردید.

اخیراً نیز یک تیم کارشناسی در حال حاضر در پارک تندوره در شمال شرقی ایران مشغول زنده‌گیری و نصب گردنبندهایی هوشمند روی پلنگ‌های ایرانی است. این حرکت بخشی از تحقیقات پایان نامه دکتری میباشد.

این در حالی است که مدیر طرح حفاظت از یوزپلنگ آسیایی از اجرای طرح نصب گردنبند ماهواره‌ای برای یوزهای ایرانی در پاییز 93 خبر داد و گفت: این طرح با همکاری و مشاوره سازمان جهانی حفاظت از حیات‌وحش در استان یزد آغاز به کار خواهد کرد.

جمعیت کل یوزپلنگ ایرانی در برآوردهای قبلی در سال ۱۳۷۶، تعداد ۵۰ تا ۱۰۰، در سال ۱۳۸۳ جمعیت ۵۰ تا ۶۰، و در سال ۱۳۸۷ تعداد ۷۰ تا ۱۰۰ یوزپلنگ ایرانی تخمین زده شده و در حال حاضر نیز این عدد به بیش از این تعداد فزونی نیافته است.چرا که یافته های آماری بنا به نوع استتار و عدم رویت یوزها توسط محیط بانها بصورت تخمین اعلام میگردد.دوربین های جدید تله ای هم نتایج محدود تری را از لحاظ آماری تاکنون ثبت نموده است.

خرس پاندا هم در چین در معرض نابودی بود که سالها تلاش در آن کشور موجب شد این خرس زیبا هنوز با جمعیتی 1600 قلاده ای حفاظت گردد.قطعا یک برنامه ریزی منسجم با اعتبارات درخور و نیروهای کافی و عدم احداث سازه های ساخت انسان در قلمروهای این گونه ها، کمک خواهد کرد تا لااقل سمبلی از یک حیوان زیبا ومنحصر به فرد در آسیا و آنهم در ایران داشته باشیم.

 

نویسنده : مهرداد مسیبی ; ساعت ۱۱:۳۸ ‎ق.ظ ; ۱٩ مهر ۱۳٩۳
comment نظرات () لینک


عناوین مطالب وبلاگ طبیعت ایران

» ::