+ سفری به خارتورانِ بیارجمندِ شاهرود

وقتی بچه بودی آسمان رنگ دیگری بود ستارگان پر فروغ  چه الماس بارانی در این کهکشان راه میانداختند.سالهاست نبود سوسوی یک ستاره در آسمان کلان شهر تهران حوصله نگاه کردن به آسمان را هم از توگرفته بود اما آنشب که در خارتوران به آسمان نگریستی چیدمان زیبای ستاره ها ی درخشان ترا به عمق کودکی برد.واین چه احساس زیبائی بود.
شهر بیارجمند در فاصله 110 کیلومتری شاهرود قرار دارد هر وقت وارد این شهر میشوی انگار خاک غربت بر سر این شهر پاشیده اند.سکوت ودلگیری در این شهر وتک وتوک آدمهائی که در رفت وآمد هستند حکایت از غربت این شهر دارد.
  برای رسیدن به منطقه حفاظت شده خارتوران  که در جنوب شرق شهرستان شاهرود وبیارجمند قرار گرفته. باید رنج سفر از تهران وپیمودن 800 کیلومتر را بر خود هموار سازی. وقتی  از میامی عبور میکنی در سر دو راهی ودر کنار زائرسرا یک تابلو وجود دارد که چند خطی در باب جمعیت ومشخصات بیارجمند با تنوع جانوری منحصر به فرد واینکه این منطقه به آفریقای ایران لقب گرفته بر روی آن نوشته شده است. اما وقتی به ورودی شهر بیارجمند میرسی ، سازه ای نازیبا در انتهای دشت زیبای منطقه با پوشش یکنواخت درمنه وقیچ چشمان ترا آزارمیدهد.آیا ساخت یک کارخانه سیمان اینقدر برای منطقه مهم بوده که آنهم در محلی که میتواند با استفاده مفید ازپتانسیل های موجود سرزمین وورودگردشگران داخلی وخارجی هم رونقی به معیشت این مردم ایجاد کرد هم از امکانات موجود با تنوع زیستی بالا در جهت آبادانی منطقه کمک گرفت وهم فرهنگ حفظ حیات وحش گونه های نادر را در بین همانهائی که فرق شکار وحیات وحش را نمیدانند توسعه بخشید.


ذخیره‌گاه زیست کره توران با مساحت 1،470،640 هکتار بزرگترین ذخیره گاه زیست کره ایران است که بعد از سرنگتی آفریقا واقع در کشور تانزانیا دومین منطقه بیوسفر جهان به شمار می آید که در فاصله 140 کیلومتری جنوب شرقی شهر شاهرود و 28 کیلومتری جنوب شرقی مرکز بخش بیارجمند و درشمال مرکزی کویر ایران واقع است. این منطقه در حد فاصل 3 سلسله کوه به نام های شترکوه در غرب با ارتفاع 2281 متر، و کوه قلعه بالا در شمال غربی با ارتفاع 2265 متر و کوه پیغمبر با ارتفاع 2411 متر قرار گرفته است. منطقه خارتوران با کویر شنزار و پستی و بلندیهای جذاب شن های روان کویر مرکزی هم مرز است و در شرق، این منطقه به روستای طرود و سهل و کوه کفتری و از آنجا به شرق بیارجمند محدود می شود. منطقه خارتوران به دلیل وجود ویژگیهای منحصر به فرد، پوشش گیاهی خاص، عوارض جغرافیایی پست و بلند اقالیم و غیره باعث به وجود آمدن یک اکوسیستم غنی و ذخیره گاه ژنی شده است. پستانداران ذخیره گاه زیستکره خارتوران شامل گرگ، شغال، روباه معمولی، کفتار، یوزپلنگ، کاراکال، پلنگ، گربه وحشی یا دشتی، جبیر، آهو، پازن، (زیر گونه ایرانی) قوچ وحشی و گورخر (زیرگونه ایرانی) است. هوبره، زاغ بور، بحری، دلیجه، کبک، تیهو، بلدرچین، عقاب دشتی، چاخ لق، کبوتر چاهی، یاکریم، شاه بوف، سبزه قبا هندی، دم جنبانک ابلق، سنگ چشم دم سرخ و گنجشک معمولی از جمله پرندگان این منطقه هستند. انواعی گوناگونی از رده خزندگان در این منطقه به چشم می‌خوردکه شامل راسته لاک‌پشت‌ها و نیز خانواده آگاماها، سمندرها و اسکینک ها است. از دیگر خانواده خزندگان می توان به بزمجه ها اشاره کرد.
اینجا سرزمین فراموش شده ای ایست با انسانهای فراموش شده با حیاتی رو بفراموشی. نبود امکانات واستمرار این کاستی ها ومهاجرت های پی در پی شاید این اجازه را ندهد تا روزگار بهتری را در این دیار شاهد باشی.و خوب میدانی که ادامه این جاده ها وکوره راه ها در نهایت ترا به مزینانی در خراسان خواهد رساند که یاری غریبانه در غربت  غریب مانده دارند و برای خواندن یک فاتحه وتجدید دیدار با او باید  تا شام راهی شوی وچه غریب است این سرنوشت.

در باره شکار گورخر آسیائی وبحثی که در رسانه ها در مورد فروش گوشت گورخرآسیائی در گرفته بود در پست بعد خواهم نوشت.

 

نویسنده : مهرداد مسیبی ; ساعت ۱٢:٢۱ ‎ب.ظ ; سه‌شنبه ۱٤ اردیبهشت ۱۳۸٩
comment نظرات () لینک


عناوین مطالب وبلاگ طبیعت ایران

» ::